Son Dakika

HaberMatik V3.2

logo

admin
11 Temmuz 2026
Ekonomi
A- A+

İKTİSADİ VEZİRKÖPRÜ ANALİZİ.

İKTİSADİ VEZİRKÖPRÜ ANALİZİ.

İKTİSADİ VEZİRKÖPRÜ ANALİZİ.

Memleketimiz Vezirköprü, aslında fakir bir ilçe değil; geliri düşük kalan zengin bir ilçe. Bu ikisi birbirinden farklıdır.
İlçeye dışarıdan bakan biri “tarım ilçesi” görür. Ben ise verilere ve Anadolu’daki benzer ilçelerin gelişim süreçlerine baktığımda şu tabloyu görüyorum:
Vezirköprü’nün temel sorunu üretim değil, ürettiği üründen para kazanamamasıdır.
İlçe ekonomisi tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayanıyor. Yaklaşık 52 bin hektar tarım arazisi, 100 bin hektardan fazla orman alanı, önemli büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı bulunuyor. Buğday, ayçiçeği, şeker pancarı, tütün, kenevir gibi birçok ürün yetişiyor. Buna rağmen sanayi sınırlı; ekonomi daha çok ham ürün satışına dayanıyor.
Önce teşhisi doğru koymak gerekiyor.
1. Göçün gerçek sebebi işsizlik değildir.
Bence en büyük yanlış budur. İnsanlar çalışmayı sevmediği için gitmiyor.
Çalışmasının karşılığını alamadığı için gidiyor.
Bir genç hesap yapıyor. Vezirköprü’de:
12 ay çalışıyor. Tarla ekiyor. Risk alıyor. Yağmuru bekliyor. Mazot ödüyor. Gübre ödüyor.
Yıl sonunda kazandığı para; İstanbul’da veya Ankara’da 5-6 aylık inşaat maaşına denk geliyor.
Dolayısıyla ekonomik karar veriyor. “Tarım yapacağıma inşaata giderim.”
Bu tamamen rasyonel bir davranıştır.
2. İlçede katma değer yok.
En büyük problem budur. Örneğin; Bir çiftçi; ayçiçeği satıyor. Kazanan kim? Yağ fabrikası.
Şeker pancarı yetiştiriyor. Kazanan kim? Şeker fabrikası.
Buğday yetiştiriyor. Kazanan kim? Un fabrikası.
Hayvan yetiştiriyor. Kazanan kim? Et entegre tesisi.
Ağaç yarı mamul üretiliyor. Kazanan kim? Mobilya üreticisi.
Yani Vezirköprü; hammadde üretiyor. Başkaları işliyor. Parayı onlar kazanıyor.
3. İlçede para dönmüyor.
Bu çok önemli. Bir ekonomiyi büyüten şey üretim değildir. Paranın aynı şehir içinde kaç kez el değiştirdiğidir. Bugün genç;
Ankara’da maaş alıyor. Ankara’da harcıyor. İstanbul’da ev kiralıyor. İstanbul’da marketten alışveriş yapıyor. Bu örnekleri çoğaltabiliriz.
Dolayısıyla kazandığı para Vezirköprü’ye dönmüyor. Dönen para da düğün, konut, traktör alımına gidiyor. Yani ilçede katma değer yaratacak yatırıma dönüşmüyor. Bu nedenle esnaf ve ilçe ekonomisi de küçülüyor. Bu kısır döngüye dönüşmüş durumda.
4. Genç tarım yapmak istemiyor.
Bunun sebebi tembellik değil. Tarımın; zor olması , gelirinin düşük olması , sosyal hayat sunmaması. Dolayısıyla genç şehir hayatını tercih ediyor.
Peki çözüm nedir?
Bence çözüm; daha fazla buğday, ayçiçeği üretmek değildir.
Birinci önerim , Tarımı sanayiye bağlamak.
İlçede; ham madde satışı yerine; işlenmiş marka ürün satılmalı.
Örneğin; Ayçiçeği, Soğuk sıkım yağ, Cam şişe, Marka, İnternet satışı, İhracat
Buğday, Premium un, Taş değirmen unu, Marka, E-ticaret
Süt, Peynir, Tereyağı, Yoğurt, Marka
Et, Sucuk, Pastırma, Kavurma, Paketli ürün, Marka, Ulusal market
İşte para burada.
İkinci önerim, Kooperatif modelini geliştirmek.
Bugünkü kooperatiflerin çoğu; ürün topluyor. Oysa yeni nesil kooperatif; ürünü satmalı. Marka oluşturmalı. İhracat yapmalı. E-ticaret yapmalı. Profesyonel pazarlama yapmalı.
Üçüncü önerim, Orman ürünleri
Burası çok büyük fırsat. Bugün kereste satılıyor. İlçedeki fabrika yarı mamul üretiyor.
Oysa; Keresteden, yarı mamulden, bahçe mobilyası , tiny house , ahşap oyuncak, dekorasyon , prefabrik yapı elemanları üretilebilir. Katma değerli ürün oluşturulmalı
Ham kerestenin ve yarı mamul orman ürününün kilogram değeri ile tasarım ürünü arasındaki fark kat kat fazladır.
Dördüncü önerim, Hayvancılık
Bugün tüm dünyada tüketici, hikâyesi olan ürüne daha fazla ödeme yapıyor.
Hayvan satmak yerine; marka oluşturmak gerekir. Örneğin;
“Vezirköprü Doğal Besi” adıyla; vakumlu paket, QR kodlu, izlenebilir, premium et satılabilir.
Beşinci önerim, Genç girişimci merkezi oluşturulmalı
İlçeden çıkan gençlerin önemli kısmı; çok iyi ustalar. Teknik lise var, ilçede dışında başarmış kişiler var. Eğitici önder modeller oluşturulup başarılı olunabileceği gösterilmeli, genç nüfusun ilçede kalıp üretime katılımı sağlanmalı. Girişimci gençlere hazır atölyeler kurarak, ucuz kira, makine desteği, sağlanarak küçük imalat yaparak başlamaları sağlanabilir.
Altıncı önerim, Tarım teknolojisi
Artık tarım; kürek işi değil. Yazılım işi. Drone işi. Sensör işi. Sulama otomasyonu.
Toprak analizi. İlçe bu alanda pilot bölge olabilir.
Yedinci önerim, Kadın girişimciliği
En büyük potansiyel burada. Evlerde yapılan; erişte, tarhana , reçel, pekmez, salça , kurutulmuş sebze profesyonel paketlenirse; Türkiye’nin her yerine satılabilir. İhracat yapılabilir.
E-ticaret artık coğrafi dezavantajı büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Bu gözönüne alınarak değerlendirilmeli.
Sekizinci önerim, Turizm
Ekonomik kalkınma planlamasında çoğu kişi bunu son sıraya koyar. Ben de öyle düşünüyorum. Turizm tek başına ilçeyi kurtarmaz. Ama destek olur.
Vezirköprü; Şahinkaya Kanyonu , Altınkaya Barajı , Kunduz Yaylası , tarihi dokusu , doğa sporları ile hafta sonu destinasyonu olabilir.
Fakat önce konaklama, yeme-içme ve etkinlik altyapısı güçlendirilmelidir.
Dokuzuncu önerim, Diasporayı kullanmak.
Bence bu en önemli konu.
İlçemiz dışında başarmış Vezirköprü’lülerin büyük kısmı; İstanbul’da, Ankara’da , Bursa’da ve Tekirdağ çevresinde yaşıyor.
Bu insanlar sadece ziyarete, gezmeye ilçeye gelmemeli. Onların, Know-how ı , insan kaynağı , sermayesi; ilçeye yatırım çekmeli.
“Vezirköprü Yatırım Ağı” kurulabilir.
Onuncu önerim, Marka şehir olmak.
Bugün herkes şunu biliyor. Ezine→ Peynir, Safranbolu→ Lokum, Amasya→ Elma, Kayseri→ Pastırma. Yani hikaye var. Peki;
Vezirköprü denince akla ne geliyor? Bu sorunun güçlü bir cevabı henüz yok. Semaver ile bu kadar oluyor. İlçenin 10 yıl boyunca tek bir marka vaadine odaklanması gerekir.
10 yıllık kalkınma vizyonu
Bence dönem önceliklenmesi yapılmalı, planlanmış vizyon oluşturulmalı
Dönem Öncelik
1-2 yıl Sulama yatırımlarını tamamlamak, üretici örgütlerini güçlendirmek, ürün envanteri ve markalaşma çalışmaları
3-5 yıl Gıda işleme tesisleri, et ve süt entegre üretimi, ahşap ürün kümelenmesi, e-ticaret altyapısı
5-7 yıl Organize Tarım ve Gıda İhtisas Bölgesi, lojistik merkez, ihracat yapan firmalar
7-10 yıl Vezirköprü markalı ürünlerin ulusal zincir marketlerde ve ihracat pazarlarında yer alması, tersine göçün başlaması
Son değerlendirmem
Vezirköprü’nün kaderini değiştirecek yatırım, tek bir büyük fabrika olmayabilir. Kalıcı dönüşüm; tarımı, hayvancılığı, ormancılığı ve girişimciliği aynı stratejide buluşturan yüzlerce küçük ve orta ölçekli işletmenin doğmasıyla gerçekleşir. İlçenin en büyük sermayesi toprağı kadar, başka şehirlerde deneyim kazanmış insan gücüdür. Bu bilgi ve sermaye tekrar ilçeye yönlendirilebilirse, göç yavaşlayabilir ve zamanla tersine dönebilir.
Bu nedenle benim öncelik sıralamam şöyledir:
1. Katma değerli tarım ve gıda sanayisi.
2. Markalaşma ve e-ticaret.
3. Hayvancılık ve et işleme.
4. Ahşap ve orman ürünleri sanayisi.
5. Genç girişimciler için küçük üretim atölyeleri.
6. Diaspora yatırım ağı.
7. Doğa turizmi ve kırsal turizmi destekleyici yatırımlar.
Bu yaklaşım kapsamında, Vezirköprü’nün “üreten ama az kazanan ilçe” kimliğinden “üreten, işleyen ve markasıyla kazanan ilçe” kimliğine dönüşmesi için en gerçekçi yol haritasının, Belediye, kaymakamlık, ticaret odası, yatırım yapmayı düşünenlerin yanyana gelerek “ Vezirköprü 2035 Kalkınma Master Planı “oluşturmasının başlangıç olabileceğini düşünüyorum .
(Hüseyin Semercioğlu – Finans Uzmanı / Ankara & Vezirköprü Platformu Yönetim Kurulu Üyesi)

Share
28 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+6 = ?

BENZER HABERLER

Ekonomi
Haziran ayı enflasyonu 0,99 olarak açıklandı

Haziran ayı enflasyonu 0,99 olarak açıklandı

Ekonomi
Gelir sınırı altına maddi destek

Gelir sınırı altına maddi destek

Ekonomi
Şubat ayı enflasyonu % 2,96 oldu

Şubat ayı enflasyonu % 2,96 oldu

Ekonomi
Emeklinin bayram ikramiyesine zam yok

Emeklinin bayram ikramiyesine zam yok

Ekonomi
Canlı Hayvan Pazarı yeniden açıldı

Canlı Hayvan Pazarı yeniden açıldı

Ekonomi
İftar Maliyetleri belli oldu..

İftar Maliyetleri belli oldu..

#

En Son Haberler

SOSYAL MEDYA
  • facebook
  • twitter
  • rss
  • google +
  • youtube
  • pinterest

© 2019 Vatandaş ● Bağımsız Siyasi Gazete Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.