Kapanma kararı ve esnaf!

Göktan Tek'er

goktanteker@hotmail.com

Tüm Türkiye’yi ilgilendiren bir ‘tam kapanma’ açıklaması pazartesi akşamı geldi.
Umarız beklendiği şekilde salgının önüne geçilmesine yarayacak bir uygulama olur.
Açıkçası bunu beklemiyorduk. Daha doğrusu esnafın beklentisi bayram haftası 9 günlük bir kapanma olabileceği üzerineydi. Böyle bir 17 günlük tam kapanma açıklaması özellikle esnafın duymak istemediği bir açıklamaydı.
Daha öncesinde uzmanlar uzun süreli bir kapanmayla salgının atlatabileceğini söylerken bile, içlerinden “halimiz nice olur?” diye geçiren esnafın Ramazan Bayramını kursağında bırakan bir açıklama oldu tam kapanma.
Bu kapanma olayının birinci mağduru ESNAF olacak. (Yazıyı hazırladıktan sonra herhangi bir açıklama gelir de esnafa müjde olur mu bilemem ancak henüz olmadığı gibi bence ufukta da görünmüyor)
Bayram öncesinde mal alışı yapan ve uzun süredir iyi gitmeyen işlerine bir nebze olsun nefes aldıracağı bir dönem olarak gördüğü Bayram’ı dört gözle bekleyen esnaf büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor.
Bununla birlikte henüz mal almasa bile bayram canlılığının etkisiyle nefes alacağını düşünen esnaf da aynı hayal kırıklığı içerisinde.
Bayramlarda yaşanan canlılık hemen her esnafı bir şekilde yakalar, bayram ticareti yaralara merhem olurdu. Şimdi tam tersi olacak.
Yaklaşık 20 gün boyunca kapalı kalacak esnaf, kirasını, faturasını ve vergilerini ödeyecek. Yanında çalışanı varsa bu insanların maaşlarını verecek(?), sigortalarını ödeyecek.
Bankalar açık olduğu için çeki, senedi, kredisi olan esnaf kapalı da olsa, cebine beş kuruş girmese de ödemesini yapmak zorunda kalacak.
Bu durumda kalan özellikle esnafımızdan zor durumda olanlar tamamen sıkıntıya girerken, nispeten daha iyi durumdakilerin yirmi günlük yarayı sarmaları en az üç ay alacak.
Peki, esnaf bu kadar parayı nereden bulup ödeyecek? Önceki tasarruflarından ödeyecekse bu geri gidişin faturasını nasıl kapatacak? Borçlanarak ödeyecekse, borcunu nasıl ödeyecek? Bir yol daha var tabi, ödemeyecek!.
Bu esnafa aylardır iş yerlerini açamayanları da eklemek gerek. Gündelik ücretle ev geçindirmeye çalışanların uzun süredir o gündelikleri bile alamadıklarını unutmamak gerek.
Tüm bu yaşananların ve yaşanacakların içinde kapanma döneminde yasakların ne kadar uygulanacağı, kimlerin ne kadar uyacağını ise yaşayarak göreceğiz.
Eğer bu güne kadar olduğu gibi insanlar rahatça her istediğini yapabilecekse, yasakların neredeyse bir tatil havasında geçmesine neden olacaksa alınan bu kararın özellikle mağdurlar üzerinden rahatsızlık sağlayacağını söylemek mümkün.
Tabi, vatandaşların da uyması beklenen kurallara öncelikle kararı alanların uygulamada örnek olmasını beklediğini eklemek gerek.