Sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılığın azaltılması, aracıların sistemdeki ağırlığının düşürülmesi ve üretici örgütlerinin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan 9 maddelik Hal Yasası taslağı için Meclis çalışmaları başladı.

Düzenlemeyle ürünlerin tarladan satış noktasına kadar izlenmesi, zincir marketlerde yerli ürün satışının artırılması ve hal sistemindeki denetimlerin dijital ortamda güçlendirilmesi hedefleniyor.

Uzun süredir üzerinde çalışılan Hal Yasası taslağında kapsam daraltıldı. Daha önce yaklaşık 30 maddeden oluşan çalışma, yapılan değerlendirmelerin ardından 9 maddelik bir taslağa dönüştürüldü.

Taslak üzerinde Hazine ve Maliye, Ticaret, Tarım ve Orman ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili birimleri ile AK Parti Grubu tarafından çalışma yürütülüyor. Düzenlemenin bu yasama döneminde Meclis’ten geçirilmesi hedefleniyor.

Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından birini kayıt dışılıkla mücadele oluşturuyor. Sebze ve meyvelerin üretim aşamasından nihai satış noktasına kadar kayıt altında tutulmasına yönelik sistemlerin güçlendirilmesi planlanıyor.

Kayıt ve fiyat takibinin sıkılaştırılmasıyla vergi kaybının azaltılması, kayıt dışı işlemlerin önlenmesi ve olağan dışı fiyat hareketlerinin daha yakından takip edilmesi amaçlanıyor. Hallerde bildirim, satış ve denetim süreçlerinin de daha hızlı ve şeffaf hale getirilmesi öngörülüyor.

Taslağın temel hedeflerinden biri de üretici ile tüketici arasındaki aracı yapının azaltılması olacak. Ürünlerin bir komisyoncudan başka bir komisyoncuya devredilmesinin önüne geçilmesine yönelik düzenlemeler hazırlanması planlanıyor.

Üreticilerin ürünlerini doğrudan marketlere, tüketicilere veya çevrim içi satış kanallarına ulaştırmasının kolaylaştırılması amaçlanıyor. Böylece ürünün tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği aşamaların azaltılarak maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor.

Hal Yasası taslağında zincir marketlere yönelik yeni uygulamalar da yer alıyor. Yerli ürün satan marketlerin çeşitli vergisel teşviklerden yararlanabilmesine yönelik düzenlemeler üzerinde çalışılıyor.

Market raflarının önemli bir bölümünde yerli ürün bulundurulmasının zorunlu hale getirilmesi de taslakta değerlendirilen başlıklar arasında bulunuyor. Bu uygulamayla yerli üretimin desteklenmesi ve üreticilerin daha geniş satış kanallarına ulaşması amaçlanıyor.

Yeni sistemde tarımsal kooperatiflerin ve üretici örgütlerinin piyasadaki etkinliğinin artırılması hedefleniyor.

Taslakta tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılmasına yönelik hedef de bulunuyor. Üretici örgütlerinin güçlendirilmesiyle çiftçilerin ürünlerini pazarlama aşamasında daha etkin hareket edebilmesi ve aracılara olan bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor. Böylece üreticinin satış sürecindeki pazarlık gücünün artırılması planlanıyor.

Taslak kapsamında hallerde kullanılan kayıt ve takip sistemlerinin dijital altyapısının geliştirilmesi öngörülüyor.

Ürün girişleri, satışlar, stok miktarları ve fiyat hareketlerinin daha etkin şekilde izlenmesi planlanıyor. Hallerin stok takibi, kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimlerindeki sorumluluklarının da artırılması hedefleniyor. Dijital sistemlerle denetimlerin daha hızlı yapılması ve piyasadaki hareketlerin anlık olarak takip edilebilmesi amaçlanıyor.

Yeni Hal Yasası taslağında kurallara uymayanlara yönelik yaptırımların artırılması da öngörülüyor. Kayıt, satış ve fiyat şeffaflığına ilişkin yükümlülükleri ihlal edenlere idari para cezaları uygulanması planlanıyor. Taslakta bazı ihlaller için hapis cezası verilmesine yönelik hükümler de bulunuyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılıkla mücadele, fiyat takibi ve denetim mekanizmalarının daha sıkı hale getirilmesi hedefleniyor.