Kendimize Hata Yapma Şansı Neden Vermeliyiz?

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Cevabı hemen verelim. Hayat düz bir zeminde giderek yükseldiğimiz bir yer olmaktan çok, inişlerin çıkışların olduğu ve tüm bunların bizi oluşturduğu yerdir. Hata bilmeyerek ya da istemeyerek yapılan yanlışlık, yanılma olarak tanımlanır. Zaten bir hatayı farkında olarak yapmayız. Farkındaysak bu bir seçim olur.
Kendimize hata yapma şansı vermek her şeyi en iyi yapmaya çalışmak olan mükemmeliyetçikten korur. Hepimiz biliriz ki her zaman en iyisi vardır. Buna karşılık bizim yapabileceklerimiz sınırlıdır.
Diğer taraftan hayatımızla ilgili her şeyi kontrol etmeye çalışmak hataları azaltsa da oldukça yorucu ve streslidir. İnsanız, çok yönlüyüz. Kontrol edebileceklerimiz var ve bazı durumları kontrol edemeyiz. Bunun farkında olmak hayatı daha az kaygılı yaşamamızı sağlar.
Kendimize hata payı bırakmak diğer insanları da kabul etmemizi sağlar. Örneğin baskıcı bir ailede yetişen çocukların davranışları yetişkinler tarafından o kadar kontrol edilir ki hata yapmak bu aileler için oldukça kötüdür. Bu ailelerin yetiştirdiği çocuklar diğerlerinin de olması gerekene göre davranmasını isterler. İnsan ilişkilerinde şöyle olmalıydı böyle yapmalıydı gibi doğrular diğerleriyle ilişkilerini zorlaştırır. Olduğumuz halimiz yerine en iyi halimizi göstermeye çalışmak ilişkileri yapaylaştırır.
Kendimizde hataya izin vermek yaşanılan zor bir durumla başa çıkmayı da kolaylaştırır. Örneğin bir yemeğin yanmış olması, olabilir bir durumdur. Kendimize ben nasıl unuttum, beceriksizim, dalgınım demek daha zorlayıcıdır. Kendimize söylediğimiz etiketlerin dışına çıkmak kolay değildir.
Psikolojik esneklik, yapılan hatayı kabul etmeye, sadece orada kalmamaya alan açar. İnsanlar dört tane olumlu duruma karşı bir olumsuz durumla karşılaştıklarında olumsuzun olumluları götürmesine izin verirler. Halbuki hatalar hayatımızın tümü değildir. Belki yarısı bile değildir.
Hayatımızdaki hataları azaltmanın yine de bir yolu vardır. Bu yol kendimizle ilgili bilmediklerimizden oluşan kör alanımızı azaltmakla başlar. Kendimize karşı ne kadar açık olursak kendimizde fark etmediğimiz şeyleri fark etmeye başlarız. Kendimize farkındalık sağlamak psikolojik desteğin de en önemli amaçları arasındadır.
Hayat mutlak doğrulardan oluşan ve değişmeyen bir yer değildir. Sürekli değişime uyum sağlarız ve bu öğrenme sürecinde hatalar yaparız. Bazı hatalar telafi edilir bazıları ise kabul edilir. Tüm bunlarla beraber hayatlarımızı her gün inşa ederiz.