logo

İnsan Kişiliğinin Üç Bölümü


Duygu Ceylan
duygu.ceylan.pd@gmail.com
İnsanlar kişilerarası ilişkilerde bu üç role girebilirler.
1. Anne-baba rolü
2. Çocuk rolü
3. Yetişkin rolü
Sağlıklı bir insan bu üç rolde de yerine göre bulunabilir. Bu rollere daha detaylı bakalım.
Anne baba yani ebeveyn rolünde kişiler koruyucu veya eleştirel tutuma sahip olabilirler. Hepimiz anne babamızın seslerini içimizde taşırız. Aileler çocuklarını yetiştirirken onları hem korumak hem de onların becerilerini geliştirmek durumundadırlar. Bu süreçte çocuktan daha iyisini yapma beklentisinin fazla olması aileyi eleştirel bir tutuma sürükleyebilir. Daha iyisini yapmasını beklediğimiz kişilere karşı ebeveyn tutumuyla yaklaşıyor olabiliriz.
Çocuk benlik durumu kişiliğimizin az gelişmiş yanı olarak değerlendirilmemelidir. Hepimizin içinde yeri geldikçe ortaya çıkan bir çocuk yan vardır. Çocuklar sürekli anne babanın isteğine göre davranırsa uslu çocuk, sürekli anne babaya karşı gelir şekilde davranırsa asi çocuk, ihtiyaçlarına göre davranırsa doğal çocuktur. Çocuklar başlangıçta doğaldırlar. Çocuk rolü çocuk olmayı, merakı, istemeyi, mızmızlanmayı içerir.
Yetişkin rolünde kişiler karşısındakini de bir yetişkin olarak görmek ister. Kendinden sorumludur ve karşı taraftan da bu sorumluluğu almasını bekler. Kişiliğimizin gerçekçi yanıdır. Akılcıdır, kişinin kendisini öncelik almasını ister.
Yerine göre bu rollerde olmak sağlıklıdır. Sürekli çocuk rolünde olmak bizi gerçeklikten uzaklaştırabilir. Sürekli yetişkin rolünde olmak bizi robotlaştırabilir. Sürekli anne baba rolüne bürünmek ise aşırı sorumlu olmaya, yük almaya itebilir. Yetişkin rolünün çocuk olmakla anne baba olmak arasında dengeyi sağlayan uzlaştırıcı özelliği vardır.
Bazı farkında olarak ya da olmayarak yaptığımız davranışlar bazı rollerde daha çok bulunmamıza ve karşı taraftan da bu şekilde beklentiye girmemize neden olabilir. Örneğin aşırı sorumluluk alarak büyümüş bir çocuk arkadaşlarının da sorumluluğunu almak isteyebilir veya çocuk rolünde olan birini yanına daha çok çekebilir.
Seçtiğimiz mesleklerde de bu rollerin dağılımı belirleyicidir. Mesela öğretmenlik veya yöneticilik mesleği daha çok anne baba rolünde bulunabileceğimiz bir yer olabilir. Sanatsal faaliyetlerle kişiler, daha çok çocuk yönünü besleyebilir gibi.
Unutmayın insanlara hangi rolde giderseniz kendinizi o rolde daha çok bulabilirsiniz. Anne babalar çocuklarını yetiştirirken sürekli korur veya onları düzenlemeye çalışırlarsa çocuk yönlerini daha çok beslerler. Çocuğunuzu yetişkinliğe hazırlarken yetişkin tarafını beslemek, kendinden sorumlu olmayı öğretmek ve ona yetişkinliğe hazırlamak önemlidir.

Share
1765 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • HAYATIN İÇİNDEN BESLENME

    27 Haziran 2026 Köşe Yazıları, Sağlık

    Zayıflama İğneleri: Gerçekten Mucize mi? AYYÜCE DÖNER DİYETİSYEN Dyt.ayyucedoner@gmail.com Son yıllarda sosyal medyada, televizyon programlarında ve günlük sohbetlerde en çok konuşulan sağlık konularından biri hiç şüphesiz zayıflama iğneleri oldu. Kimi bu ilaçları "mucize çözüm" olarak görürken, kimi ise yan etkilerinden çekinerek kullanmaktan uzak duruyor. Peki gerçekler ne söylüyor? Zayıflama iğneleri gerçekten sihirli bir değnek mi, yoksa doğru kişide etkili olan bilimsel bir tedavi yöntemi mi? Öncelikle bilinmesi gereken en önemli nokta...
  • EĞİTİM-ÖĞRETİM gerekli önemi görmüyor mu?

    27 Haziran 2026 Köşe Yazıları

    EĞİTİM-ÖĞRETİM gerekli önemi görmüyor mu? Samsun genelindeki başarılı okullar arasında üstelik bu öğrenci sayısına rağmen başarılı okul görmediğimizi merkezin dışında özellikle Bafra ve Çarşamba'nın okullarının sıralamada ilk 20'de olduğunu görmek Vezirköprü'deki eğitimcileri ve idarecileri en az bizim kadar üzüyor ve ilgilendiriyor olmalı. Geçtiğimiz hafta Vatandaş Gazetesi'nin manşet haberi sadece gözden kaçırılmayacak kadar değil, atlanmaması hatta üzerinde çalışılması gereken bir haber olarak çıktı karşımıza. Ali Sezgin'in haberine göre;...
  • HAYATIN İÇİNDEN BESLENME

    20 Haziran 2026 Köşe Yazıları, Sağlık

    HAYATIN İÇİNDEN BESLENME Tatilde Kilo Almak Kader Mi? AYYÜCE DÖNER DİYETİSYEN Dyt.ayyucedoner@gmail.com Tatil dönüşlerinde sık duyduğum cümlelerden biri şudur: “Hocam, bütün emeklerim boşa gitti. Bir haftada üç kilo aldım!” Aslında çoğu zaman durum göründüğü kadar kötü değildir. Tatilde alınan kiloların önemli bir kısmı yağ değil; fazla tuzlu yemekler, düzensiz öğünler, yetersiz su tüketimi ve uzun yolculuklar nedeniyle oluşan ödemdir. Ancak bu durum, tatilde beslenmeye hiç dikkat etmemiz gerekmediği anlamına da gelmez. Peki, neden tat...
  • HAYATIN İÇİNDEN BESLENME

    13 Haziran 2026 Köşe Yazıları, Sağlık

    HAYATIN İÇİNDEN BESLENME AYYÜCE DÖNER DİYETİSYEN (Dyt.ayyucedoner@gmail.com) Gece Acıkmaları Neden Olur? Saat gece 11... Ev sessiz, işler bitmiş, televizyon karşısında dinleniyorsunuz. Aslında akşam yemeğinizi de yediniz. Hatta belki yemekten sonra bir meyve bile tükettiniz. Ama bir süre sonra aklınıza mutfaktaki kurabiyeler, çikolata ya da ekmek arası bir şeyler gelmeye başlıyor. Peki, gerçekten aç mısınız? Yoksa vücudunuz size başka bir şey mi anlatmaya çalışıyor? Danışanlarımdan en sık duyduğum cümlelerden biri şu: "Gündüz çok güzel g...