Boşanma Davalarında Maddi ve Manevi Tazminat

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Boşanma davalarında tarafların merak ettiği konulardan biri de tazminat miktarlarıdır. Davacı taraf boşandığı takdirde, ne kadar miktarda tazminat alacağını net olarak bilmek ister. Tazminat miktarını hesaplamak için kanunun aradığı birtakım şartlar vardır.
Boşanma davasının sonunda tarafların talep ettikleri tazminatlar, maddi ve manevi tazminat olarak ayrı ayrı değerlendirilir. TMK m. 174/1 maddi tazminatı düzenlerken, TMK m. 174/2 manevi tazminatı düzenlemiştir. Bu iki tazminat türünün şartlarını ayrı ayrı inceleyelim.
Maddi Tazminat
Maddi tazminat TMK m. 174/1’de düzenlenmiştir. Kanun hükmüne göre maddi tazminat talep eden tarafın karşı taraftan daha az kusurlu olması gerekmektedir. Bunun yanında tazminat alacaklısının, halihazırda mevcut veya gelecekte sahip olması muhtemel olan menfaatleri boşanma yüzünden zarara uğramış olmalıdır. Bu şartların varlığı halinde ve boşanmanın gerçekleşmiş olması halinde tazminat talep eden tarafa mahkeme tarafından maddi tazminat verilmesi kararlaştırılır.
Maddi tazminatın miktarı; davalının ekonomik durumu, tarafların evlilik sürecinde sahip oldukları ekonomik değerler, davacının boşanma nedeni ile kaybettiği menfaatleri bir arada değerlendirilerek hesaplanır.
Manevi Tazminat
Manevi tazminat TMK 174/2’de düzenlenmiştir. Kanun hükmüne göre, boşanma nedeniyle manevi tazminat talep eden tarafın kişilik hakları saldırıya uğramış olmalı ve bunun yanında karşı taraftan az kusurlu olmalıdır. Bu iki şartı bir arada sağlayan kişiye mahkeme tarafından manevi tazminat ödenmesi kararlaştırılır.
Manevi tazminat miktarı; tarafların ekonomik durumu, kişilik haklarına yapılan saldırının ağırlığı, tazminat ödemeye mahkum edilen kişinin ekonomik durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurularak belirlenir.
Kişilik haklarının saldırıya uğramasından kasıt, boşanmaya neden olan olayların kişi üzerinde manevi huzursuzluk oluşturmuş olmasıdır. Örneğin kişinin eşinden fiziksel şiddet görmesi, aynı şekilde eşinin zina yapmış olması nedenlerinin boşanmaya sebebiyet vermesi kişilik haklarına saldırı oluşturmaktadır.
Bahsetmiş olduğumuz maddi ve manevi tazminat talepleri boşanma davası sırasında mahkemeden talep edilmemişse, boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren bir yıl için de ayrı dava olarak açılabilir.