Çocukların Yanında Neleri Konuşmamalıyız?

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Çocukların duygu ve düşünce dünyası, çocuk yaş aldıkça büyür. Çocuklar bu yüzden olayları akla gelen ilk anlamlarıyla alır. Çocuğun yaşadığı duygusal zorluk bir yetişkin için çok önemsiz bir mesele olabilir ama çocuk için bu durum yoğun bir sıkıntı oluşturabilir. Yani kısaca çocuklar yetişkinler gibi hissetmez ve düşünmezler. Bu yüzden de çocuğun yetişkinlerin ortamlarında olan bazı konuşmalardan korumamız gerekir. Bunu sağladığımızda çocuğa sağlıklı bir çocukluk sunarken aynı zamanda daha kolay öğrenebilmesi, daha olumlu duygular hissetmesi için alan açmış oluruz. Böylece çocuk güvenli bağlanır ve yeteneklerini ilgilerini daha kolay fark edebilir.
Çocukların bazı şeyleri duymuyormuş gibi yapıp oyunlarına devam etseler de sizi dinlerler. O yüzden çocukla aynı ortamdaysak konuştuklarımızın çocuk için önemli olduğunu bilelim.
Çocukların yanında hangi konular konuşulmamalı, maddeler halinde bakalım:
1-Çocuğun yanında birisi hakkında ayrıntılı olumsuz eleştiri yapılmaz. Çünkü çocuğun o kişiye karşı taraf olmasına neden olursunuz. Üstelik bu kişi sizin sosyal ortamınızdaysa tüm bu konuşulanlara rağmen o kişiye selam vermek zorunda belki normal bir şekilde konuşmak zorunda kalırsanız çocuk için bu durum bir çelişki oluşturur. Hele de bu kişi çocuğun öğretmeniyse çocuğun öğrenmesini, sınıfın kurallarına uyumunu zorlaştırabilir. Çocuğunuzu birinden korumak istiyorsanız da öncelik, çocuğun kendi davranışlarında neye dikkat edeceğini söylemenizdir çünkü karşı taraftaki olumsuzlukları abartmak çocuğun gözünde o kişinin daha çok büyümesine neden olur.
2-Geleceğe yönelik olumsuz konuşmalar veya yetişkinlerin para sorunu çocuğun yanında konuşulmaz. Çünkü çocuk, bu durumları o kadar çaresiz olarak görebilir ki yiyecek alamayacaklarından belki evsiz kalacaklarından korkabilir böylece kendi de bazı ihtiyaçlarını söylemeyebilir. Paramız yok gibi cümleler yerine bütçemiz sınırlı demek bile çokça sağlıklı olacaktır. Ayrıca parasal konular veya olumsuz gelecek algıları değişebilir ama çocukluktaki olumsuz algılarımız yetişkinliğe taşındığında kolay kolay değişmez.
3-Çocuğun yanında sürekli nasihat verici ya da sürekli bilgilendirici konular konuşulmaz. Sizin ve çocuğun o andaki durumuna ve size söylediklerine göre konuşma şekil alır. Çocuğa gereğinden fazla yükleme yapmak çocuğu tedirgin hissettirir.
4-Çocuğun yanında kıyaslama yapılmaz. Çocukların benzerlik ve farklılıklarının konuşulması normal olmakla birlikte çocuklar ailelerine olabildiğince olumlu gözükmek istediklerinden çocuğun yanında bu konuların konuşulması çocuğa huzursuz hissettirir. Ayrıca çocuğun gelişimini ister kardeşiyle ister arkadaşıyla birlikte değerlendiririn bu durum çocukta rekabete ve çatışmaya neden olur. Önemli olan çocuğun biricikliğine değer vermek, sahip olduğu iyi özellikleri desteklemektir.
5-Çocuğun yanında zararlı maddeler, bağımlılık yapıcı maddelerle ilgili güzelleme yapılmaz. Çocuk alkol sigara gibi bu maddelere ilgi duyabilir. Erken başlama veya yetişkin olmayı bu maddeleri kullanmak olarak düşünebilir.
6-Kendimiz ve bir başkasının vücut yapısı ile ilgili olumsuz konuşulmaz. Bedenimiz hepimiz için mahremdir ve vücudumuz kolay kolay değişmez. Kiloluysak hemen zayıflamayız, uzunsak kısalmayız. Çocuğun yanında bunları konuşmak çocuğun kendi kusurlarına dikkati çekebilir, kendisiyle ilgili konuşulduğunu düşünmesi çocuk için zor olabilir. Ergenlik döneminde kendi beden algısı konusunda zorluk yaşar. Yani bir sivilce ilerde okula gitmeme sebebi olabilir.
Çocuğun yanında bazen konuştuklarımızı fark etmeyebiliriz. Fark ettiğimizde çocuğu çıkartmak ya da daha kısık sesle konuşmak yerine bu konuya sonra döneriz gibi çocuk için daha az merak uyandıracak şekilde konuyu sonlandırabilirsiniz.
Çocuklarla konuşurken asıl mesaj “Şu anda güvendesin, büyümeye öğrenmeye devam et, birlikteyiz ve her şey bir şekilde yolunda” mesajını vermektir.

Bilgi notu: Çocuklarla yapılan çalışmalarda, annesinin güvende olduğunu düşünen çocuklar annelerinden daha uzakta oyun oynayabilirken, annelerinin duygusal bir sıkıntı yaşadığını düşünen çocuklar ise olabildiğince yakında ve sık sık anneyi kontrol ederek oyun oynamalarını sürdürmüşlerdir.