logo

Dolaylı öğrenme, dolaylı duygu


Duygu Ceylan
duygu.ceylan.pd@gmail.com
İnsanlar başkalarının davranışlarından öğrenen, diğerlerini gözlemleyen kısaca sosyal öğrenen bir varlıktır. Ayrıca diğerlerinin duygularından da etkilenir. Diğerlerinin yaşantılarından öğrendiklerimiz dolaylı öğrenme diğerlerinin duygularını hissetmemiz dolaylı duygudur.
Sosyal öğrenme ile çalışan Bandura, okul öncesi çocuklarıyla yaptığı deneyde saldırgan tepkileri izleyen çocukların izlemeyenlere göre saldırgan tepkiler verdiğini gözlemledi.
Hatta son zamanlarda çokça konuştuğumuz bir konu olan şiddet içerikli oyunlar oynayan çocuklarda da oyunda gördüklerini taklit ettikleri daha agresif davranışlar sergiledikleri görülmüştür.
Dolaylı öğrenmede kendi yaşantılarımız sınırlıdır. Bir başkasının yaşantısından nasıl tepkiler verdiğini nasıl sonuçlar aldığını görür ve ona göre kendi hayatımız için önlem alırız. Aynı zamanda o insanların neler hissettiğini de gözlemler onun duygularını da dolaylı olarak yaşarız.
Ayna nöronlar dediğimiz nöronlar sayesinde bir ortama hangi duygu hakimse o ortamda o duyguya sahip olmamız çok da zor değildir.
Diğerlerinin özellikle olumsuz duygularını almak aslında o kadar kolay bir şey değildir. Kendi duygularımızla davranışlarımızı seçebiliriz ama bir başkasının olumsuz duygularıyla ne yapacağımızı bilemeyiz.
Burada daha çok koruma daha çok önlem alma çıkarımlar yapma devreye girer.
Medya en iyi sosyal öğrenme araçlarından biridir. İnsanları olumsuz yaşantılar, olumlu yaşantılardan çok daha fazla etkilediğinden olumsuz örneklere çok fazla rastlarız.
Hatta fazla rastlarız biraz masum oldu, genellikle izlediğimiz çoğu dizi, film program o kadar berbat konuları işliyorlar ki.. Bu olayları normal bir ortamda dinlemek bile zorken müzik, efekt, ağlamalar duygu geçişleriyle resmen içimizi dağlıyorlar.
Haftanın birkaç günü 5 yıl boyunca bu tarz şeyler izlediğimizi düşünelim. Dünyayı nasıl algılarız.
Olumsuzu görerek olumluyu öğrenemeyiz. Olumsuzu görerek tehlikeden korunamayız. İnsan zaten tehlike anında uyarılan harekete geçen bir varlıktır.
Kendi hayatımızı daha sağlıklı yaşamak için kimlerden neler öğreneceğimizi hangi duyguya ne kadar maruz kalmak istediğimizi seçebiliriz.
Bazı insanları rol model alabiliriz. Bazı olumsuz yaşantıları da gerçeğimiz haline gelmeyecek sürece zaman zaman izleyebiliriz. Duygularımızdan sorumluyuz.
Diğerlerinin yaşantılarından öğrenmek, öğrenme için kestirme bir yol olsa da kendi yaşantılarımızdan öğrenmek, farklı bir yol izlemek yani doğrudan öğrenmek de bir yoldur.
Belki siz bir başkasının model alabileceği kendi yaşantınızı dolaylı öğreten biri olursunuz.

Share
1735 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • BANA GÖRE

    11 Kasım 2026 Köşe Yazıları

    Kalkınmada eşitlik için Sayın Bahçeli'nin “Kalkınmada eşitlik sağlayacağını” ifade etmesinden büyük mutluluk duyduk. Çünkü Vezirköprü il olduğunda ismi geçen ilçelerle birlikte belki de Türkiye coğrafyaları içerisinde kalkınmaya en çok ihtiyaç duyulan bölgesidir. Vezirköprü'nün olduğu kadar neredeyse tüm Türkiye'nin gündemine oturan “hangi ilçe il olacak?” ya da “19 ilçe il olacak mı?” soruları cevaplarını ararken MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin açıkladığı 19 il arasında bulunan İlçemizin konuyla ilgili neler düşündüğüne çevrildi. Vezir...
  • SAĞLIKLA BÜYÜ, ÇOCUK!

    07 Kasım 2026 Genel, Köşe Yazıları, Sağlık

    Gece Gelen O Korkutucu Öksürük: Krup Uzm. Dr. Büşra YILMAZ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı - cocukuzmani_anne Gece yarısı çocuğunuzun odasından alışık olmadığınız bir öksürük sesi geliyor. Sanki havlayan bir köpek gibi… Birkaç saat önce yalnızca hafif burun akıntısı olan çocuğunuz, şimdi ses kısıklığı ve şiddetli öksürükle uyanıyor. Bu durum anne babalar için oldukça korkutucu olabiliyor. İşte bu tablo, özellikle küçük çocuklarda sık gördüğümüz krup hastalığı olabilir. Krup nedir? Krup, genellikle virüslerin neden olduğu, gırtlak ...
  • HAYATIN İÇİNDEN BESLENME

    07 Kasım 2026 Genel, Köşe Yazıları, Sağlık

    Besinleri Hangi Sırayla Yediğimiz Önemli mi? AYYÜCE DÖNER DİYETİSYEN - Dyt.ayyucedoner@gmail.com Önünüzde bir tabak yemek var. Yanında salata, biraz pilav ve et yemeği. Her zamanki gibi önce pilavdan birkaç kaşık alıyor, ardından diğer yemeklere geçiyorsunuz. Peki, aynı sofrada yalnızca yeme sırasını değiştirmenin kan şekeriniz üzerinde farklı bir etki oluşturabileceğini söylesem? Beslenme konusunda genellikle hangi yiyecekleri tercih ettiğimize, porsiyonlarımızın büyüklüğüne ve günlük kalori alımımıza odaklanıyoruz. Oysa son yıllarda üzeri...
  • BANA GÖRE

    04 Kasım 2026 Köşe Yazıları

    Vezirköprü İL olabilir. Göktan TEK’ER  -  goktanteker@hotmail.com Devlet Bahçeli’nin açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen İL olma tartışmasında avantajlı ilçelerden birisi de Vezirköprü. İlçenin en büyük dezavantajı ise VEZİRKÖPRÜ’nün  İL olabileceğine inanmayanlar. Vezirköprü’nün il olması gerektiğini daha önce de dile getirmiştik. Aslında okuyucularımız hatırlayacaktır, biz daha çok Merzifon’un il olmasını ve Vezirköprü’nün Merzifon’a bağlanmasını savunurduk. Bu görüşün Vezirköprü’nün gücüne ve ilçesine güvensizliğin yansıması olduğunu...