İYİ BİR KİŞİLİK, NASIL BİR ANNE BABA TUTUMUYLA MÜMKÜN OLUR?

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Nasıl biri olduğumuz, diğer insanlarla olan ilişkilerimizden, hayatımızla ilgili verdiğimiz kararlardan ve yaşamla ilgili deneyimlerimizden oluşur. İnsanlar doğuştan değişmeyen kişilik özellikleriyle dünyaya gelmezler. Kişilik özelliklerimiz büyüme sürecinde oluşur ve yetişkinlikte kolay kolay değişmez hale gelir.. Bu yüzden çocuğun yetişmesinde, sağlıklı kişilik oluşturmak önemlidir. Ailelere bazı anne baba tutumlarında bahsedeceğim ve nasıl bir tutum çocuk için faydalı olur bu yazıda sizlere bunu anlatacağım. Eğer anne baba değilseniz bu yazıda kendi anne babanızın tutumlarının ne olduğuna dair fikir edinmiş olacaksınız.
Dengesiz Kararsız Tutarsız Anne Baba
Çocuğun davranışlarına aileler kendi duygu durumlarına göre farklı tepkiler verirler. Örneğin çocuğun sınavdan düşük almasını normalde hoş gören bir anne baba yorgun olduğu bir günde bu haberi öğrendiğinde çocuğa çok yüksek tepkiler gösterebilir. Bu çocuklar çevrelerindeki insanların duygu durumlarını sürekli yoklarlar.Kendilerinden emin olmakta neyin doğru neyin yanlış olduğunu kestirmekte zorlanırlar.İnsanları memnun etme çabası içinde olurlar.
Kayıtsız (Pasif) Anne Baba Tutumu
Bu anne babalar çocuğa karşı hoşgörülü olmayla ilgisiz olma arasında gider gelirler. Çocuğa ilgi ve sevgi vermenin doğru olmadığını düşünebilirler. Çocuğun şımarmasından otoritelerinin sarsılmasından veya çocuğun hassas biri olmasından korkabilirler. Kendileri de bu şekilde ilgisiz yetiştirilmiş olabilirler. Yoğun çalışan ailelerde çocuğa ayrılan zaman azaldığı için çocukla yeterince ilgilenemeyebilirler. Bu çocuklar görülmek için çaba harcarlar.
Baskıcı Otoriter Katı Anne Baba Tutumu
Çocuğun davranışlarını sürekli kontrol ederler. Adeta küçük bir yetişkin olmasını isterler çocuktan. Çocuksu davranışlar ve hatalar hoş görülmez. Bu çocuklar ise, çoğu şeyi en iyi şekilde yapmaya çalışmalarından dolayı kaygı seviyesi yüksek çocuklar olurlar.
Mükemmelliyetçi Anne Baba Tutumu
Bu anne babalar çocuklarının sınıfının en iyisi, parmakla gösterilen veya lider özelliklerine sahip çocuklar olmasını isterler.Kendi hayatlarında yapamadıkları,sahip olamadıkları istekleri çocuklarından beklerler.Bu çocuklar kendi olmak istedikleriyle ailelerinin onlardan istedikleri arasında sıkışıp kalırlar.Bu çatışmalar psikolojik zorluklara neden olur.
Aşırı Koruyucu Anne Baba Tutumu
Aile tarafından aşırı ilgi ve korunarak büyütülmüş bu çocuklar aileleri çoğu şeyi onlar adına yaptığından hayata yeterince hazırlanamazlar. Dünyanın merkezi olarak kendilerini görürler aileden uzakta yaşamakta zorlanırlar. Büyüseler de yetişkin olmakta zorlanırlar.
Kabul Edici, Güven Verici Demokratik Anne Baba Tutumu
İstediğimiz anne baba tutumudur. Kabul edici anne babalar çocuğun ilgi ve yeteneklerini görürler. Kendi kurallarıyla çocuğun ihtiyaçları arasında denge kurmaya çalışırlar. Çocuğa sevgi ve saygı gösterilir. Çocuğun bazı kararları vermesine, sorumluluk almasına izin verirler. Bu çocuklar hayata ve kendilerine karşı güvenli,çözüm odaklı ve hayattan keyif alan kişiler haline gelir.
Aileler çocukları için destek almaya geldiklerinde birçok yol denediklerini ve işe yaramadığını söylerler. Bu yollara baktığımızda ise olumsuz anne baba tutumlarından birkaçına veya hepsine başvurduklarını görürüz. Bu durumlarda çocuğu ve kendinizi daha fazla yıpratmadan psikolojik destek almanızı öneririm.