Miras Hukukunda Tenkis Davaları

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Tenkis davası, miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü aşarak saklı pay sahibi mirasçıların miras hakkına yaptığı tecavüzün giderilmesi için açılan bir davadır.

Bu dava, miras hukukuna ilişkin bir dava olup murisin (miras bırakanın) ölümü halinde açılabilen bir davadır. Tenkis davası Medeni Kanun’a göre yalnızca saklı paylı mirasçılar tarafından açılır. İstisnai olarak şartlar oluşmuşsa saklı paylı mirasçıların alacaklıları tarafından da açılabilir.

Saklı paylı mirasçı kimdir öncelikle bunu açıklayalım. Medeni kanuna göre; miras bırakanın altsoyu (çocukları, evlatlıkları, torunları), miras bırakanın anne-babası, miras bırakanın eşi saklı paylı mirasçıdır. Yukarıda anlattığımız davayı açma hakkı yalnızca bu kişilere münhasırdır.

Tenkis davası; miras bırakanın tasarruf oranını aşarak lehine kazandırma yaptığı kişilere karşı açılır. Kazandırma yapılan kişinin ölmüş olması durumunda mirasçıları davalı olacaktır. Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarına tecavüz edildiğini öğrendikleri andan itibaren bir yıldır.

Vasiyetnameler hakkında açılacak davalar vasiyetnamenin açıldığı tarihten ve diğer tasarruflar hakkında mirasın açılmasından itibaren on yıl geçmekle düşer (TMK m. 571).

1 yıllık süre: Mirasçının kendisinin saklı paylı mirasçı olduğunu ve saklı payının ihlaline neden olan tenkise tabii bir tasarruf olduğunu öğrenmesinden itibaren başlar. Burada önemli olan ve 1 yıllık süreyi başlatan, belirtmiş olduğumuz iki koşulun da gerçekleşmesidir.

10 yıllık süre: Bu sürenin başlangıcı ise tenkise tabi tasarrufun vasiyetname olması ve diğer ölüme bağlı tasarruflar olmasına göre değişecektir. Vasiyetname türünde ölüme bağlı tasarruf varsa, 10 yıllık süre bu vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren işleyecektir.

Vasiyetname dışında başka bir ölüme bağlı tasarruf ile saklı pay ihlali varsa, 10 yıllık süre miras bırakanın ölümünden itibaren işlemeye başlayacaktır.