İNTERNETTEN YAPILAN ALIŞVERİŞLERDE TÜKETİCİ HAKLARI

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

İnternetten yapılan bir alışverişte tüketici ürünü göremediğinden dezavantajlı konumdadır ve kanun koyucu tüketiciyi koruyucu bir takım düzenlemeler getirmiştir. Aslında internet üzerinden yapılan sözleşmeler kanun nezdinde mesafeli sözleşmelerin bir dalı konumundadır.
Mesafeli sözleşmeden kasıt, alıcı ile satıcının hazır olmaksızın telefon, internet veya bunlara benzer iletişim aracılığı ile uzaktan sözleşme tesis etmeleridir. Günümüzde genel itibari ile mesafeli sözleşmeler internetten yapılan alışverişler neticesinde kurulmaktadır. Peki internet üzerinden yapılan alışverişte tüketici ne gibi haklara sahiptir bu durumu öncelikle açıklayalım.
Satıcının Ürünü Tüketiciye Teslim Etme Süresi
İnternetten verilen siparişlerin, tüketiciye taahhüt edilen sürede ulaşması gerekmektedir. Genelde internetten yapılan alışverişlerde ”3 gün içerisinde teslimat gerçekleştirilir” gibi ibareler görebilirsiniz. Bu süreler içerisinde satıcı ürünü tüketiciye teslim etmek zorundadır. Eğer satıcı ürünün tüketiciye ulaşması için bir süre belirlememişse, kanunen bu süre 30 gün ile sınırıdır. En geç 30 gün içinde ürün tüketiciye ulaşmalıdır. Kanun hükmü bu şekilde düzenlenmiştir.
Tüketicinin Cayma Hakkı
İnternetten yapılan alışverişlerde tüketicilerin sahip olduğu en önemli hakların başında cayma hakkı gelmektedir.Tüketiciyi Koruma Hakkında Kanun’a göre, tüketici hiç bir gerekçe göstermeksizin aldığı ürünü geri iade edebilir. Ürünün iade işlemleri ise satıcıya aittir. Tüketici 14 günlük yasal süre içerisinde cayma hakkını kullanırsa, satıcı 10 gün içinde ürünü geri alıp, ürünün parasını tüketiciye geri iade etmelidir.
Ayrıca tüketici ayıplı olan ürünü geri iade edip parasını da geri alabilme imkanına sahiptir. Hatta böyle bir durumda kanun, tüketiciye birden fazla hak tanımıştır. Fakat bu hakların kullanımı için kanun nezdinde iki ayrım söz konusu olmaktadır. Üründeki oluşan ayıbın gizli olup olmadığına göre iade şartları değişmektedir. Örneğin bir pantolon aldınız ve aldığınız pantolonda görülebilecek büyük bir yırtık var. Böyle bir durumda gizli ayıp söz konusu değildir. Tüketici bu ayıplı hizmeti 30 gün içinde satıcıya bildirmekle yükümlüdür
Gizli ayıplarda ise durum farklıdır. Kullanmakla ortaya çıkan veya normal bir inceleme sonucu tespit edilemeyecek olan ayıplar gizli ayıp olarak kabul edilir. Bu tür durumlarda ise tüketici ayıbı 2 yıl içinde satıcıya bildirmelidir.
Satılan ürünün ayıplı olması halinde tüketici yukarıda belirttiğimiz süreler içerisinde durumu satıcıya bildirerek kanunun belirlediği aşağıdaki haklardan birini kullanabilir.

1) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
2) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
3) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
4) İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme.
Tüketici Hakem Heyeti
Tüketici, yukarıda bildirmiş olduğumuz kanun nezdinde de korunan hakları ihlal edildiği takdirde tüketici hakem heyetine başvurabilir. 8.480,00 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur. Bu miktarın üzerinde olan bir ürün anlaşmazlık konusu olmuş ise o zaman tüketici mahkemesine başvurulması gerekmektedir.