Ayıp olmasın!

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Psikolojide birey kavramını çokça kullanıyoruz. Birey olmak hayatımızın kontrolüne sahip olmak ve dünyaya hani potansiyelle geldiysek onu gerçekleştirme uğraşlarımızı içeriyor. Bu kitabi tanım her zaman gerçekleri yansıtmıyor. Çünkü biz dünyaya bazen ailemiz yalnız kalmasın diye bazen ebeveynlerimizin çocuk sahibi olma yaşı geldiği için de gelebiliyoruz. Her zaman değil ama çoğu zaman kendi isteklerimizden çok topluma uyum sağlamış olmayı tercih ediyoruz. Çünkü uyum sağlamak yaşamı kolaylaştırıyor bizi diğer insanlara yakınlaştırıyor.

Diğer insanların bizden beklentilerine cevap vermeyi çocukluktan itibaren öğrenmeye başlıyoruz. Doysak bile tabağımızdakini bitirmeye çalışmamız, istemesek bile o oyuncağı paylaşmamız gerektiği, herkesle iyi geçinmemiz gerektiği gibi beklentiler çoğalarak gidiyor. Eğer çocuk, bu beklentileri karşılayamayacağını düşünmeye başlıyorsa davranış problemleri oluşmaya başlıyor. İnatçılık bunlardan en sık karşılaştığımız.

İnsan için sağlıklı olan şey, belirli sınırlar çerçevesinde özgürlük alanına sahip olmasıdır. Evde çocuğun uyduğu kurallar vardır. Evliliklerde eşlerin uyması gereken kurallar vardır. Diğer taraftan çocuğun uslu olmasını beklemek bir kural olamaz. Çocuktan yaramaz olmamasını beklemek sınırları belli olmayan, çocuğu ailenin gözünün içine bakan hale getiren bir durumu işaret eder. Sürekli memnun etmeye çalışan bir çocuk ergenliğe gelip dış dünyaya yöneldiğinde arkadaşlarını memnun etmeye çalışacaktır. Kendi içimizde ne olduğuna neye ihtiyaç duyduğumuza bakmayı pek öğrenemediğimizden iyi hissetmek için yemek yeme, aşırı çalışma, alışveriş gibi iyi ve değerli olma çabaları önem kazanır.

Kendimizi ve diğerlerini iyi hissettirmek için yani ayıp olmasın diye daha dikkatli davranır hale geliriz. Ayıp olmasın diye müsait değilim demek zordur, gereğinden fazla açıklama yaparız. Ona ayıp olacak diye düşündüğümüz şeylere dikkat ettiğimizden onun da bize dikkat etmesini isteriz. Diğer insanlar için yaptığımız fedakarlıkları onlardan göremediğimizde ise çökkün duygular hissetmeye başlarız. Burada ne oluyor, neden bunları yaşıyorum diye baktığımızda ise sınır problemimiz bize el sallar.

Bir günde sınırlarla ilgili sorun yaşamaya başlamamışızdır. Burada çocukluktan itibaren öğrendiğimiz bazı kalıplar vardır. O yüzden kendimize bunu nasıl göremedim gibi eleştiriler yapmak haksızlık olacaktır. Oradaki bağların fark edilip işe yaramayanların çözülmesi bizi hafifletecek yaşamı kolaylaştıracaktır.

Sınır koymanızı kolaylaştıracak videolar, kitaplar mevcut. Bununla ilgili dökuman isterseniz iletişime de geçebilirsiniz. Psikolojik destek almak yani uzman desteğine başvurmak içinse mutlaka zor durumda olmanız, kendiniz tek başınıza çok fazla uğraşmış olmanız gerekmiyor.
Sağlıklı günler diliyorum.