logo

Psikolojinin Bilim Olarak Doğuşu


Duygu Ceylan
duygu.ceylan.pd@gmail.com

Psikolojinin geçmişten günümüze nasıl geldiğini, bu alanı özelleştiren ne gibi çalışmalar yapıldığını görürsek, geliştirilmesine neden bu kadar ihtiyaç duyulduğunu da anlamış oluruz. Böylece psikoloji sadece “dert dinleme” olarak görülmeyip insanın ihtiyacını anlamaya yönelik ciddi çalışmaların olduğu ve bu çalışmaların hala devam ettiği bir alan olarak değerlendirilmiş olur.
Diğer bilimlerde olduğu gibi psikolojinin de ortaya çıkışı felsefe sayesinde olmuştur. “Ben kimim, o burada bana ne anlatmak istedi, hayatımın anlamı ne” gibi sorular ilk insandan bu zamana sorulmuştur. Hatta bilindik olanlardan Sokrates’in, “Sorgulanmamış hayat yaşanmaya değmez.” Descartes’in “düşünüyorum öyleyse varım” düşünceleri psikolojinin gelişimine yön vermiştir. Yunanca psyche ve logos kelimelerinin birleşimi olan “ruhbilimi” anlamına gelen psikoloji; insan davranışlarını incelemiş, anlamaya çalışmış deneye ve gözleme başvurmuştur.
İlk Psikoloji laboratuvarı 1879’da Almanya’da kurulmuş; zihnin yapısı incelenmiş ve öğrenci yetiştirilmiştir. Bu çalışmalar Amerika’da zihnin yapısından çok işlevine odaklanılarak devam etmiştir. Zihnin en önemli işlevi ise uyum sağlamak olarak düşünülmüştür. Böylece psikolojiyi endüstride, reklamcılıkta, mahkemelerde ve çocuk rehberliğinde kullanmaya başlamışlardır. Sonuç olarak psikolojik testler ve çeşitli psikoloji alanları oluşmaya başlamıştır. (Endüstri psikolojisi, klinik psikoloji, gelişim psikolojisi gibi;)
1920’lere doğru insan davranışlarını anlamak için zihnin yapısına ve işlevine bakmak yerine sadece gözle görülebilen davranışlara odaklanmak yani davranışçılık akımı ortaya çıkmıştır. Davranışçılık akımı psikolojiye önemli deneysel çalışmalar sunmuş olsa da insan iradesini yok sayması, düşünceye ve duyguya değinmemesi gibi sebeplerle sınırlı kalmıştır. Aynı dönemde insan davranışlarını anlamak için duyum, algı ve düşüncelere bakılması gerektiğini söyleyen ve insanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünen bütüncül kuram önem kazanmıştır.
Dönüm noktasını ise insanlık tarihini değiştiren üç önemli olaydan biri olarak görülen Freud’un Psikanaliz Kuramı oluşturmuştur. Freud, insanın zihinsel ve davranışsal işlevlerinden bağımsız olarak 0-6 yaş dönemindeki yaşantılarından yola çıkarak aslında bilinçli olmayan şekilde hayatını yönlendirdiği anlayışı savunmuştur. (Birincisi dünyanın evrenin merkezi olmadığı, güneşin etrafında dönen diğer gezegenlerden biri olduğu anlayışı, ikincisini belki siz araştırmak istersiniz) Bundan sonraki psikolojinin gelişimi ya Freud desteklenerek ya da ona karşı bir tezle ilerlemiştir. Her iki durumda da Freud’un ortaya attığı psikanaliz kuramı, yani bilinçdışında olanı bilince çıkarma çabası, psikolojik çalışmaların gelişmesinde rol oynamıştır.
Psikoloji, insanı konu aldığından ve insan çok yönlü olduğundan insan davranışlarını anlamlandırma da kalıtımın etkisi, seçimlerin etkisi, çevrenin etkisi, toplumsal olaylar incelenmiştir İnsanın biricikliğine, yaşam deneyimlerine önem verilmiş, insanın kendini iyileştirmesinin ve geliştirmesinin önünü açmıştır. Olabildiğince özetlemeye çalıştım ama değinemediğim birçok kavram ve kuram oldu. İyi okumalar.

Share
1175 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • BANA GÖRE

    11 Kasım 2026 Köşe Yazıları

    Kalkınmada eşitlik için Sayın Bahçeli'nin “Kalkınmada eşitlik sağlayacağını” ifade etmesinden büyük mutluluk duyduk. Çünkü Vezirköprü il olduğunda ismi geçen ilçelerle birlikte belki de Türkiye coğrafyaları içerisinde kalkınmaya en çok ihtiyaç duyulan bölgesidir. Vezirköprü'nün olduğu kadar neredeyse tüm Türkiye'nin gündemine oturan “hangi ilçe il olacak?” ya da “19 ilçe il olacak mı?” soruları cevaplarını ararken MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin açıkladığı 19 il arasında bulunan İlçemizin konuyla ilgili neler düşündüğüne çevrildi. Vezir...
  • SAĞLIKLA BÜYÜ, ÇOCUK!

    07 Kasım 2026 Genel, Köşe Yazıları, Sağlık

    Gece Gelen O Korkutucu Öksürük: Krup Uzm. Dr. Büşra YILMAZ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı - cocukuzmani_anne Gece yarısı çocuğunuzun odasından alışık olmadığınız bir öksürük sesi geliyor. Sanki havlayan bir köpek gibi… Birkaç saat önce yalnızca hafif burun akıntısı olan çocuğunuz, şimdi ses kısıklığı ve şiddetli öksürükle uyanıyor. Bu durum anne babalar için oldukça korkutucu olabiliyor. İşte bu tablo, özellikle küçük çocuklarda sık gördüğümüz krup hastalığı olabilir. Krup nedir? Krup, genellikle virüslerin neden olduğu, gırtlak ...
  • HAYATIN İÇİNDEN BESLENME

    07 Kasım 2026 Genel, Köşe Yazıları, Sağlık

    Besinleri Hangi Sırayla Yediğimiz Önemli mi? AYYÜCE DÖNER DİYETİSYEN - Dyt.ayyucedoner@gmail.com Önünüzde bir tabak yemek var. Yanında salata, biraz pilav ve et yemeği. Her zamanki gibi önce pilavdan birkaç kaşık alıyor, ardından diğer yemeklere geçiyorsunuz. Peki, aynı sofrada yalnızca yeme sırasını değiştirmenin kan şekeriniz üzerinde farklı bir etki oluşturabileceğini söylesem? Beslenme konusunda genellikle hangi yiyecekleri tercih ettiğimize, porsiyonlarımızın büyüklüğüne ve günlük kalori alımımıza odaklanıyoruz. Oysa son yıllarda üzeri...
  • BANA GÖRE

    04 Kasım 2026 Köşe Yazıları

    Vezirköprü İL olabilir. Göktan TEK’ER  -  goktanteker@hotmail.com Devlet Bahçeli’nin açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen İL olma tartışmasında avantajlı ilçelerden birisi de Vezirköprü. İlçenin en büyük dezavantajı ise VEZİRKÖPRÜ’nün  İL olabileceğine inanmayanlar. Vezirköprü’nün il olması gerektiğini daha önce de dile getirmiştik. Aslında okuyucularımız hatırlayacaktır, biz daha çok Merzifon’un il olmasını ve Vezirköprü’nün Merzifon’a bağlanmasını savunurduk. Bu görüşün Vezirköprü’nün gücüne ve ilçesine güvensizliğin yansıması olduğunu...