Çocuğumun Psikolojisinin Bozuk Olduğunu Nasıl Anlarım?

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Çocuğunuz kendini ve sizi fazlaca zorlamaya başladıysa psikolojisi bozuldu demeden önce desteğe ihtiyacı var diyerek işe başlayalım. Çocuklar son derece kırılgandırlar Aile için çocukta kabul edilmesi güç durumlar, çocuk için daha zordur..
Çocuklar için bu zorluklar;
-Sürekli öfke, üzüntü, pişmanlık gibi olumsuz duyguları yaşaması, duygularını belli etmemesi, iştah uyku, beslenme sorunları yaşaması, inatçılık, yorgunluk ya da hareketlilik, özgüven eksikliği, abartılı giyim veya makyaj, tırnak yeme, göz teması kuramama, çocuğun sürekli kendini suçlu hissetmesi, anne babanın öleceğini düşünmesi, öğrenmede zorluk yaşama ve buna bağlı ders başarısında düşüş, yalnız uyuyamama, konuşma bozuklukları gibi zorluklardır.
Aileler, çocuk bu gibi zorluklar yaşadığında birden fazla yolu denerler. Çocuğu mutlu etmek isterler, bolca tavsiye alırlar veya çocuk kendini düzeltsin(!) diye daha tavizsiz davranırlar. Başka bir senaryoda aileler, çocuğun durumunu kabullenmekte zorluk yaşayabilir, çocuğun kendiliğinden düzelebileceğini düşünebilir. Oysaki her problemde olduğu gibi çözülmeyen sorunlar katlanarak büyür. Çoğunlukla da hem çocuk hem aile yıpranır. Çünkü her çocuğa uyan tek bir yöntem yoktur ve aileler için de süreç oldukça sabır sınayıcıdır.
Bazen de aileler kendilerini suçlayarak hatalarını düzeltmeye ve çocukla ilgili durumların düzelmesi için kendilerini düzeltmeye çalışırlar. Oysaki çocuğun sorunları her zaman sadece aileyle ilgili değildir. İnsanın her yaş döneminde çözülmeyi bekleyen problemler olduğunu önceki köşe yazılarımda konuşmuştuk. Çocuğun bu gelişim dönemi problemleri aileden bağımsızdır. Örneğin; okul öncesinde bir çocuk duygusal patlamaları ve ayrılık kaygısını yoğun olarak yaşar. İlkokul çocuğu okula uyumu, sosyal beceri kazanmayı ve dikkati geliştirmeyi öğrenir. Ergenlikte ise kısaca büyüme sancıları dediğimiz süreç yaşanır. Ailenin bu yaş dönemlerinin gereklerini bilmesi ve çocuğun ihtiyacına yönelik davranması önemlidir. Bunu yanı sıra ailedeki anlaşmazlıklar, iletişim eksikliği, travmatik durumlar (göç etme, kazalar, anne babanın mesleğini kaybetmesi gibi), çocuğa ayrılan zamanın az olması; aile tarafından çocuğun psikolojisini zorlayan durumlardır.
Düzelmeyen sorunlar, çocuğun olduğu kişiden memnun olmamasına, diğer insanlarla bir arada bulunmakta zorluk yaşamasına ve düşük ders başarısına neden olur. Çocukta sağlıklı gelişim için huzurlu ortam, sağlıklı iletişim, değer görme ve bolca oyun oynama önemlidir.
Çocukta destek ihtiyacı olduğunu fark ettiğinizde randevu alabilirsiniz. Güvendiğiniz pedagog/psikoterapist ihtiyaç varsa psikiyatriste mutlaka yönlendirecektir. Çocuğunuz için çözümün bir parçası olduğunuzda hayatın ne kadar kolaylaştığını, ebeveynliğin ne kadar doyum verici olduğunu göreceksiniz.

Not: Pek çok psikolojik rahatsızlığın temeli çocuklukta atılmaktadır.