OTİZM (2) (Otizm Spektrum Bozukluğu)

Gülsüm Ceylan

gulsumcansiz1@hotmail.com

Otizm Spektrum Bozukluğunun Gelişim Dönemlerine Göre Belirtileri
Otizm Spektrum Bozukluğu, doğumdan kısa bir süre sonra bazı belirtilerle kendini göstermeye başlar. Bu belirtileri erken fark eden ebeveynler veya uzmanlar bebeğin gelişimini ivedilikle desteklerler. Bu belirtiler gelişim dönemlerine göre belirtilmiştir.
6 – 24 Ay Arası Belirtiler
§ 6 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsemiyor,
§ 12 ayı geçtiği halde sesler çıkarmıyor,
§ 12 ayı geçtiği halde adına tepki vermiyor,
§ 12 ayı geçtiği halde işaret parmağını kullanarak isteğini belirtmiyor,
§ 12 ayı geçtiği halde bay bay, alkış yapma gibi becerileri taklit etmiyor,
§ 12 ayı geçtiği halde ce – ee gibi sosyal oyunlara tepki vermiyor,
§ 16 ayı geçtiği halde tek sözcük kullanmıyor,
§ 18 ayı geçtiği halde basit yönergeleri yerine getirmiyor,
24 – 36 Ay Arası Belirtiler
§ 2 yaşını geçtiği halde 2 sözcüklü anlamlı cümleler kuramıyor,
§ Ebeveyn ya da kardeşi kendisiyle oynadığında karşılık vermiyor,
§ Sosyal oyunlara katılmak istemiyor,
§ Senaryolu oyunlar oynayamıyor,
§ Beslenmede aşırı seçici davranıyor,
§ Rutinlerine aşırı bağlılık gösteriyor,
§ Oyuncaklarla amacına uygun oynamıyor,
Kanat çırpma ya da parmak ucunda yürüme gibi tekrarlayan davranışlar sergiliyorsa otizm spektrum bozukluğu durumunu şüphelendirebilir.
Bu tanı ölçütleri dikkate alınarak ailelerin geç kalmadan bir uzmana başvurması oldukça önemlidir. Özellikle 0-6 yaş aralığındaki çocuklarda otizmden şüphe duyulduğunda aileler, ilk olarak gelişim testlerini uzman psikologlara ya da çocuk gelişim uzmanlarına yaptırmalıdır. Gelişim tarama testleri sayesinde çocuğun hangi yaşta, takvim yaşına uygun gelişim gösterip göstermediği ve hangi alanda daha çok problem yaşadığı tespit edilmektedir.
Otizmde erken tanı diğer psikiyatrik hastalıklara oranla çok daha fazla önemlidir. Doğru tanı koyulduktan sonra iyi bir eğitim yöntemi ile yoğun olarak eğitim alan çocukların yaklaşık yüzde ellisinde otizmin belirtileri kontrol altına alınabilmekte, gelişim sağlanabilmekte, büyük ilerleme kaydedilmekte ve hatta bazı otizmli çocukların ergenlik yaşına geldiklerinde diğer arkadaşlarından farkı kalmayabilmektedir.
Otizmin tanısı nasıl ve kimler tarafından konur?
Tanı koyabilecek kişiler, yalnızca konunun uzmanı olan doktorlardır. Otizmli çocukların dış görünümleri diğer çocuklardan farklı değildir; ancak, davranışları farklıdır. Tanı, uzmanlar tarafından çocuğun gözlenmesi, gelişim testleri yapılması ve anne-babalara çocuğun gelişimi hakkında sorular sorulmasıyla konur. Otizmin tanısı 12 aylıktan itibaren konabilir. Erken yaşta tanı konması, bir an önce eğitimin başlaması açısından önemlidir. (Sürecek)OTİZM (2) (Otizm Spektrum Bozukluğu)