Suçluluk Duygusu

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Hissedilen olumlu olumsuz duygularımızın bir işlevi olduğunu çoğu yazımızda konuşmuştuk. Yani yanlış duygu yoktur. Örneğin öfke, olmaması gereken bir duygu değildir. Kendimize veya bir başkasına zarar vermemeye çalışarak yansıttığımız bir duygudur. Suçluluk duygusu da bu şekildedir. Bazen yaptığımız ya da yapmadığımız durumlar için suçlu hissederiz kendimizi. Suçluluk hissetmek de duygusal uyarı sistemidir. Fark ettirir. Suçluluk hissetmemek de ayrıca bir sorundur. Düşünsenize birine zarar veriyorsunuz ve bunun karşısında hiçbir şey hissetmiyorsunuz. Burada ya kaçtığınız, görmek istemediğiniz bir şey vardır ya da psikolojik bir rahatsızlığa sahip olabilirsiniz. Örneğin antisosyal kişilik bozukluğu. Kısaca suçluluk, aynı hatayı ikinci kez yapmamamız için davranışlarımızı değerlendirmemizi sağlayan sağlıklı bir duygudur.
Öte yandan, suçluluk duygusu bazı hallerde yararsız ve sağlıksızdır.
Suçluluk duygusu bazılarımızda arada gelen bir misafir olsa da bazılarımızda ise bir köşede duran ve sıklıkla kendini hatırlatan sürekli kendisinden kurtulmaya çalıştığımız biri gibidir. Yeterli hissetmek için sürekli çabaladığımız, kendimize ve başkalarına yetmeye çalışırken normal bir şekilde hepsine de aynı enerjiyle yetişemediğimiz için yetişememenin verdiği durum suçluluk duygusu oluşturabilir. Özellikle çocuktan talepleri yüksek olan ailelerde büyümüş kişiler bu duyguyu sıklıkla yaşarlar. Olmak istediğimiz kişiyle olduğumuz kişi arasında oldukça farklılık varsa yine suçluluk duygusu yaşarız. Kendimizden gerçekçi olmayan beklentilerimiz ve onu karşılayamama durumu suçluluk oluşturabilir. Bazen eyleme geçmemiş sadece düşüncede olan durumlar için suçlu hissedebiliriz. Bazen de sorumlusu olmadığımız zor bir yaşantı için suçluluk duyarız.
Suçluluk hissettikten sonra kendimize zarar verecek davranışlarda bulunmak, kendimizi aşağılamak, bağımlılık oluşturacak maddelere yönelmek, kendimizi soyutlamak, suçluluk duygusunu telafi etmez. Yani kendimize zarar vererek olumsuz duyguyla baş edemeyiz. Onun bize ne söylemek istediğine kulak vermemiz gerekir ve bir müddet olumsuz hissetmekte de sorun yoktur.
Olumsuz duygular da hayatın bir parçasıdır. Başımıza gelen olumsuz yaşantılarda kendimize acımasız davranmak yerine ne anlatmaya çalıştığın kulak verip hayatımızı iyileştirebiliriz.