TAKSİTLİ ARAÇ SATIŞINDA ÜCRET NASIL TAHSİL EDİLİR?

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Son yıllarda araçlar bir aile için zaruri ihtiyaç haline gelmiş bulunmaktadır. Bu nedenle ülkemizde ikinci el araç satışları oldukça yaygındır. Bu satış sürecinde alacaklı veya satıcı konumunda bulunan kimseler yapmış oldukları ticaretin hukuki açıdan bir güvenceye dayanmasını istemektedirler.
Bu yazımızda yapılan araç satışı esnasında satıcı ne gibi tedbirler alabilir veya hukukun kendisini korumasını sağlayacak ne adımlar atabilir bu durum üzerinde duracağız.
Günümüzde araç satışları genelde taksitli olarak yapılmaktadır. Taksitle yapılan araç satışında genellikle satıcı kendini güvende hissetmek açısından alıcı ile sözleşme yapmakta veya alacakları nispetince araç alıcısından senet almaktadır. Fakat bu durum satıcı açısından hukuki anlamda yeterince güvenli bir yol değildir.
Yukarıda bahsetmiş olduğumuz durumlar, alacağın ispatı açısından elbette önemlidir. Yani alacaklı mahkemeler önünde alacağını her zaman sözleşme ile veya senetle ispatlayabilir. Yalnız tüm bu işlemler esnasında veya daha öncesinde aracın alıcısı almış olduğu aracı bir başkasına satabilir. Bu gibi durumlarda herhangi bir mülkü bulunmayan kimseden de para tahsil edilemez.
Taksitli araç satışlarında, yukarıda değinmiş olduğumuz durumların dışında satıcı açısından daha güvenilir olan bir yol vardır. Satıcı taksitle aracını herhangi bir alıcıya sattığı durumlarda, ödenmemiş miktar üzerinden aracın üzerine rehin koydurabilir. Bu durum araç satıcısını ve alıcısını hukuken mağdur etmeyecek hatta satışın hakkaniyetli bir biçimde gerçekleşmesine neden olacaktır.
Rehin koydurmak kavramı yabancı gelse de sağlam ve güvenilir hukuki bir yoldur. Bu süreci işletebilmek için öncelikle satıcı ile alıcı arasında noterde rehin sözleşmesi yapılmalıdır. Daha sonra bu rehin ruhsata işlenmelidir. Bu şekilde aracın alıcısı, aracı bir başkasına satmak istese dahi araç üzerinde rehin kalacaktır. Bu sayede kendisine ödeme yapılmadığı taktirde satıcı mağdur olmayacak, satmış olduğu aracı geri alabilecektir.
Alacaklı açısından da olumsuz bir durum yoktur. Almış olduğu aracın tüm taksitlerini ödedikten sonra, satıcı rehni kaldırmasa bile, satıcıdan aldığı ödeme makbuzları ile araç üzerindeki rehni kaldırabilecektir. Bu şekilde iki taraf açısından güvenli bir şekilde araç satışı gerçekleşmiş olacaktır.