ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU HAKKI

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Anayasada, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde ve Türkiye’nin taraf olduğu ekli protokollerde ortaklaşa güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerden herhangi birisinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini düşünen herkes bireysel başvuru yapabilir.
Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunacak olan kişi, öncelikle olağan kanun yollarını bitirmiş olmalıdır. Kısaca olağan kanun yollarının ne olduğundan örnekle bahsedecek olursak şöyle ki; ilk derece mahkeme kararının istinaf ve bir sonraki aşama olan temyiz edilmesidir. Bu ve bunun gibi iç hukuk yollarının tüketilmesi süreci hukuk nezdinde olağan kanun yolu olarak nitelendirilmektedir.
Hakları ihlal edilen kişi yukarıda değindiğimiz olağan kanun yollarını bitirdikten sonra Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilir.
Yukarıda belirtilenlerin dışında mahkeme sürecinin gereksiz yere uzadığını düşünerek hakkının ihlal edildiğini düşünen kişi mahkeme sonuçlanmadan veya mahkemenin sonuçlanmasını takiben 30 gün içerisinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilir.
Bireysel başvuru, olağan kanun yolları tüketildikten sonra 30 gün içinde yapılmalıdır. Bunun istisnası, mücbir sebep bulunması veya ağır hastalık halleridir. Bu durumda bireysel başvuru, mazeret kalktıktan sonra 15 gün içinde yapılmalıdır.
Bireysel başvuru için hazırlanan evraklar, bizzat Anayasa Mahkemesi’ne verilebileceği gibi; cumhuriyet başsavcılıkları veya ilgili mahkemeler aracılığı ile de Anayasa Mahkemesi’ne gönderilebilir. Yurt dışından gönderilecek evraklar ise konsolosluk veya temsilcilikler aracılığı ile gönderilebilir.