İçedönük Olmak; Çekingen, İçekapanık veya Pasif Olmak Demek Değildir!

Duygu Ceylan

duygu.ceylan.pd@gmail.com

Her insanın kendine özgü kişilik özellikleri vardır. Bu kişilik özellikleri insanlarla iletişimimizi, mesleğimizi arkadaş seçimimizi etkiler.
Psikolojiye önemli katkıları bulunan Jung kişilik tiplerini araştırmıştır. Her insanın birbirinden farklı olabileceğini de vurgulayarak insanları içedönük ve dışadönük kişiler olarak sınıflandırmıştır.
İçedönük kişiler daha çok yalnız çalışmayı seven, sınırlı sosyal çevreye sahip, kendi duygu düşüncelerini derinlemesine analiz eden kişilerken; dışadönük kişiler sosyal çevrede öğrenen, insanlarla bir arada bulunmayı seven, daha yüzeysel iletişim kuran tipler olarak görülür.
Bir insan zaman zaman ya da hayatının belli dönemlerinde daha içedönük ya da daha dışadönük olabilir. Ne içedönük ne de dışadönük diyemeyeceğimiz ikisinin özelliklerini ortalama taşıyan insanlar da olabilir.
İnsan sosyal yaşantıya sahip bir varlık olduğundan hayatımızın çoğunda dışadönük olmasak da dışadönük yaşamaya teşvik ediliriz. Özellikle bizim gibi misafirperver ve kalabalık bir toplumda içedönüklerin davranışları daha dışadönük olması için eleştiri alır.
Toplum genellikle dışadönük olmaya göre tasarlanmıştır. İşyerleri, okullar hatta aile ortamında bile. Çocuk sosyal faaliyetleri daha az yaptığında sorun mu var acaba diye düşünülür.
Aileler içedönük çocukları olduğunda çocuklarının biraz daha dışadönük olması için adeta çırpınırlar. Çünkü hem çocuklarının sınırlı çevresi olmasından korkarlar hem de onları dışadönük çocuklarda olduğu gibi daha rahat gözlemleyemedikleri için endişelenirler.
İçedönük tiplerin seçici arkadaşları vardır. Sosyal ortamlarda sürekli bulunmaktan hoşlanmazlar. Bu çekingen olmakla aynı şey değildir. İçedönük kişiler kendileriyle baş başa kalmaktan hoşlanırlar. Çekingen kişi ise alışma sürecinde zorluk yaşayan bir dışadönük de olabilir.
İçedönüklük özgüvensiz olmakla da karıştırılmamalıdır. İçedönük bir kişi de yeni insanlar tanıyabilir, kendini ifade edebilir, bunu genelde yüzeysel ilişkilerden oluşan sosyalleşme ortamlarında tercihen daha az yapar. Amaç doğrultusunda kendiyle ilgili özgüvenli hareket edebilir.
Eğer içedönük kişiliğe olumsuz olarak bakarsak doğru olanın dışadönük olmak olduğunu bireyselliğin, kendimizle kalmanın yanlış olduğunu düşünürüz.
Hâlbuki en iyi liderler ve yöneticilerin kendi içinde sistemli, iyi çalışabilen yalnız da kalabilen kişiler olduğu araştırmalarla da desteklenmiştir. Hemen hemen çoğu bilim adamı da içedönük kişilik özelliğine sahiptir.
Siz hangi kişilik yapısına sahipsiniz? Bunu anlamanın en kestirme yolu hangi yolla zihninizi şarj ettiğinize bakmaktan geçer.
Eğer kendinizle baş başa kaldığınızda enerjiniz tazeleniyorsa siz içedönüksünüz demektir. Diğer insanlarla iletişimde olduğunuzda, sosyal ortamda bulunduğunuzda canlanıyorsanız orada rahatsanız o halde siz dışadönük kişilik özelliğine sahipsiniz demektir.
İçedönük olmak ya da dışadönük olmak biri diğerinden daha üstün özellikler değil. Gelişmiş bir toplum olmak için kendi özelliklerini bilen ve bu özelliklerine değer veren bireylere ihtiyacımız var.
İnsanın psikolojik olarak iyiliğini sağlayan ilk şey kendini olduğu gibi kabul etmektir. Kendimizle veya birbirimizin özellikleriyle ilgili konuşurken saygılı olalım.