TÜKETİCİNİN CAYMA HAKKI

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun amacı, tüketicilerin ekonomik çıkarlarını korumaktır. Bu kapsamda kanunun tüketici işlemi olarak nitelendirildiği işlemlerin her aşaması detaylı olarak kanunda düzenlenmiştir. Bu durumlardan biri de tüketicinin cayma hakkıdır.
Tüketici her zaman cayma hakkını kullanabilir mi? Örneğin ben bu kıyafeti beğenmedim, aldığım tencereyi eşim beğenmedi, eve aldığım koltuk takımı odaya sığmadı gibi nedenler ile tüketiciler cayma haklarını kullanabilirler mi? Bu soruları her zaman olumlu cevaplamak mümkün değildir.
Satıcı ile tüketicinin karşılıklı olarak bir araya gelerek yaptığı sözleşmelerde, tüketicilerin ürünü inceleme ve ürün hakkında bilgi edinme fırsatları vardır. Bu nedenle tüketicilerin yaptığı bu tür sözleşmelerde hiç bir neden belirtmeden ürünü geri iade etme hakkı bulunmamaktadır. Fakat aldığınız ürün ayıplı ise bu nedene dayanılarak ürünü iade edebilirsiniz. Örneğin aldığınız kıyafet satın aldığınız yerde yırtılmış olabilir ve o an bu durumu fark etmemişsinizdir. Bu durumda ürünü iade edip paranızı geri alabilirsiniz.
Yukarıda belirtilen durumların dışında tüketicinin sebep göstermeksizin ürünü iade etme hakkını yani cayma hakkını kullanabilmesi ise kanunun belirlediği sözleşmelerde mümkündür. Aşağıda belirtmiş olduğumuz sözleşmeler neticesinde mal veya hizmet satın alan tüketiciler belirlenen süreler içerisinde herhangi bir neden belirtmeksizin cayma hakkını kullanabileceklerdir.

Tüketicinin Sebep Göstermeden Cayma Hakkını Kullanabileceği Sözleşme Türleri
Tüketicilerin sebep göstermeden cayma hakkını kullanabileceği sözleşme türlerini şu şekilde sıralayabiliriz;
· Uzaktan yapılan alışverişlerde 14 gün içinde,
· Kapıdan satışlarda 14 gün içinde
· Taksitli alışverişlerde 7 gün içinde,
· Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmelerinde 14 gün içinde
· Ön ödemeli konut satış sözleşmelerinde 14 gün içinde
· Tüketici kredisi sözleşmelerinde 14 gün içinde
· Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmelerde 14 gün içinde,
tüketiciler herhangi bir sebep göstermeksizin cayma hakkını kullanabilirler. Bu hakların kullanılmasında satıcıların tüketicileri bilgilendirmeleri gerekir. Tüketicinin bilgilendirildiğini ispatlama yükümlülüğü satıcılardadır.
Tüketicilerin cayma haklarını kullanabilmeleri için bir diğer şart ise ürünü gözden geçirme dışında kullanmamaktır. Örneğin internet aracılığı ile ayakkabı alan tüketici, bir hafta ayakkabıyı kullandıktan sonra ben bu ayakkabıyı beğenmedim diyerek ürünü iade edemez.