VASİYETNAME NEDİR, NASIL HAZIRLANIR?

Murat Gül

avukatmurat55@gmail.com

Son zamanlarda şahsıma yöneltilen soruların büyük kısmını vasiyetname ile ilgili olduğundan yazı içeriğinde bu konuyu ele almak istedim.
Vasiyetname Medeni Kanunda düzenlenmiştir. Öncelikle Türk Medeni Kanunu’nun 502. Maddesine göre vasiyetname yazan kişi 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmalıdır.
Bunun dışında, yasal mirasçılarının saklı paylarını ihlal etmeyecek şekilde vasiyetname düzenlemelidir.
Kanuna göre 3 farklı şekilde vasiyetname düzenlenebilir. Bu vasiyetname türlerini aşağıda açıklayalım.
1.El Yazılı Vasiyetname
Genel olarak kullanılan ve masrafsız olan bir yöntemdir. Kişi kendi el yazısı ile dileklerini ve tasarruflarını bir kağıda yazar, tarih atar ve altını imzalar. Vasiyetnamenin içeriğinden, vasiyet edenin amacı ve niyeti kesin olarak anlaşılmalıdır. Bu işlem sonucunda vasiyet eden, vasiyetnameyi notere veya Sulh Hukuk Hakimi’ne teslim edebilir. Bu vasiyetname türü Medeni Kanunun 538. Maddesinde düzenlenmiştir.
Başlıkta da belirtmiş olduğumuz üzere mutlaka el yazısı ile yazılmalıdır. Bilgisayarda veya daktiloda yazılan irade beyanlarının altı ıslak imza ile dahi imzalanmış olsa geçerli bir vasiyetname olmaz.
2.Sözlü Vasiyetname
Sözlü vasiyetname olağanüstü durumlarda hazırlanır ve bu şekilde geçerlilik kazanır. Sözlü vasiyetname olağanüstü durumlarda, vasiyet edenin son istek ve arzularını iki tanığa bildirmesi suretiyle olur. Olağanüstü duruma bir savaş sırasında ölmek üzere olan kimsenin vasiyeti örnek olarak verilebilir.
Vasiyet eden, zor şartlar içinde iki tanığa istek ve arzularını bildirir bu tanıklar vasiyet edenin beyanlarını bir kağıda geçirip altını imzaladıktan sonra Sulh Hukuk veya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne bu belgeyi teslim edebilirler. Bunun dışında iki tanık, vasiyet edenin son beyanlarını hakime bizzat anlatabilirler ve hakim tarafından bu beyanlar tutanağa geçirilerek belgelenir. Bu şekillerde sözlü vasiyetname geçerlilik kazanır. Vasiyet edenin içinde bulunduğu zor durum ortadan kalkarsa, sözlü olarak hazırlanmış olan vasiyetname geçersiz hale gelir.
3.Resmi Vasiyetname
Resmi memur ve iki tanık huzurunda yapılan vasiyetname türü ise resmi vasiyetnamedir. Resmi memur, tanıklar önünde vasiyet edenin beyanını vasiyetnameye geçer ve tekrar okuması için vasiyette bulunana verir. Vasiyet eden, vasiyetnameyi okuduktan sonra iki tanık önünde beyanları kabul ettiğini resmi memura bildirir. Vasiyet eden okuma yazma bilmiyorsa bu defa resmi memur tanıklar önünde vasiyet edenin duyabileceği şekilde vasiyetnameyi okur. Vasiyet eden beyanları tanıklar önünde kabul ederse resmi vasiyetname geçerlilik kazanır.
Resmi vasiyetname düzenlenirken herkes tanıklık yapamaz. Medeni Kanunun 536. Maddesinde kimlerin tanıklık yapamayacağı detaylı olarak düzenlenmiştir. Bu hususa kesin olarak dikkat edilmesi gerekmektedir.
Madde metni tam olarak şu şekildedir: “Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamazlar.
Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.” Resmi vasiyetname bu hususlar dikkat edildiği takdirde geçerli olarak yapılabilir.